W sprawie działań samorządu dotyczących przeciwdziałania skutkom suszy i kryzysu wodnego

Szanowny Panie Burmistrzu,
w związku z coraz częściej występującymi w Polsce okresami suszy, rekordowo niskimi stanami wód oraz prognozami ekspertów dotyczącymi pogłębiającego się kryzysu wodnego, zwracam się z prośbą o przedstawienie działań, jakie nasze miasto może podjąć już dziś, aby przygotować mieszkańców i samorząd na nadchodzące wyzwania.

Problem niedoboru wody przestaje być jedynie tematem medialnym czy odległą perspektywą. Coraz częściej obserwujemy długotrwałe okresy bez opadów, wysychające gleby, problemy rolników, działkowców oraz zwiększone koszty utrzymania zieleni miejskiej. Eksperci wskazują, że w kolejnych latach sytuacja może się pogarszać. Dlatego uważam, że samorządy powinny już teraz działać wyprzedzająco i edukacyjnie.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Miasto planuje uruchomienie lokalnych programów wspierających retencję wody, np.:
dofinansowań do zakupu beczek i zbiorników na deszczówkę,
wsparcia dla działkowców oraz mieszkańców domów jednorodzinnych,
montażu zbiorników retencyjnych przy budynkach miejskich i szkołach,
tworzenia tzw. „ogrodów deszczowych” lub zielono-niebieskiej infrastruktury?
Czy Miasto analizowało możliwość pozyskania środków zewnętrznych na działania związane z retencją i ochroną zasobów wodnych, m.in. z programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska? Programy takie jak „Moja Woda” pokazują, że istnieją możliwości finansowania podobnych inicjatyw.
Czy możliwe byłoby przygotowanie miejskiej kampanii edukacyjnej i informacyjnej dotyczącej oszczędzania wody, obejmującej m.in.:
-zachęcanie do zbierania deszczówki,
-ograniczanie podlewania trawników w czasie upałów,
-promowanie racjonalnego gospodarowania wodą,
-edukację dzieci i młodzieży w szkołach?

Czy Miasto rozważa stworzenie programu „Miasto Retencji” lub podobnej lokalnej strategii, która pozwoliłaby naszej gminie być jednym z nowoczesnych i odpowiedzialnych samorządów przygotowanych na skutki zmian klimatycznych?
Uważam, że warto już dziś podejmować działania wyprzedzające, aby nasze miasto nie zostało w przyszłości zaskoczone problemem niedoboru wody. Działania edukacyjne, mała retencja oraz wspieranie mieszkańców w gromadzeniu deszczówki mogą realnie ograniczyć skutki suszy, odciążyć kanalizację deszczową i przynieść oszczędności dla mieszkańców oraz miasta.

Czy możliwe byłoby również włączenie do działań edukacyjnych szkół, nauczycieli oraz RPK poprzez organizację prelekcji, warsztatów i akcji informacyjnych /m.in.ulotki czy media społecznościowe/ dotyczących oszczędzania wody, retencji oraz zagrożeń związanych z postępującą suszą? Uważam, że edukacja mieszkańców — szczególnie dzieci i młodzieży — może mieć ogromny wpływ na przyszłe nawyki związane z gospodarowaniem wodą.

Z poważaniem
Mariusz Stalski Radny Rady Miejskiej w Złotoryi

Szanowny Panie Radny.
1. Miasto jest świadome problemów związanych z retencją wód opadowych oraz potrzeby podejmowania działań mających na celu zwiększanie zdolności zatrzymywania wody na terenach zurbanizowanych. Jednocześnie informujemy, że obecnie Miasto, z uwagi na
ograniczone środki finansowe, nie ma możliwości wdrożenia własnego programu dofinansowań dotyczącego małej retencji. Pomimo tego, w miarę posiadanych możliwości oraz dostępnych środków, Miasto stara się uwzględniać rozwiązania zwiększające retencję wody w realizowanych i planowanych inwestycjach. Przykładem takich działań jest
obecnie opracowywany projekt zagospodarowania zieleni w centrum miasta, który przewiduje zastosowanie rozwiązań umożliwiających zbieranie i wykorzystanie wód opadowych.
2. Miasto na bieżąco monitoruje możliwości pozyskania środków zewnętrznych, w tym dofinansowań w ramach programów rządowych i innych instrumentów wsparcia, przeznaczonych na działania związane z poprawą retencji wodnej. Zdecydowana większość dofinansowań jest skierowana do gmin, które mają obowiązek opracowania i uchwalenia Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu. W ramach MPA gminy mają
obowiązek zidentyfikować zagrożenia związane ze zmianami klimatycznymi, w tym upały, powodzie i susze oraz wdrożyć działania mające na celu zwiększenie odporności na te problemy. MPA są obowiązkowe dla gmin, które mają 20 tys. mieszkańców i więcej. Liczba mieszkańców miasta Złotoryja na koniec 2025 roku wyniosła 13 171.
3. Miasto planuje przeprowadzenie akcji informacyjno-edukacyjnej w 2026 po ogłoszeniu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) nowego programu dot. dofinansowania mikroretencji skierowanej do właścicieli nieruchomości jednorodzinnych o roboczej nazwie „Mirek”. Według wstępnych doniesień, nabór wniosków może wystartować już w te wakacje, oferując dofinansowanie w wysokości do
8 tys. zł. W ramach programu będzie można otrzymać dotację na zakup, montaż, budowę, rozbudowę i uruchomienie instalacji do:
a) zbierania wód opadowych lub roztopowych z powierzchni nieprzepuszczalnych np. z dachów, chodników, podjazdów,
b) magazynowania wód opadowych w szczelnych zbiornikach o łącznej pojemności min. 2 m3,
c) retencjonowania wód opadowych, w tym roztopowych w gruncie np. rozszczelnienie powierzchni, studnie chłonne, drenaż, skrzynki rozsączające, zbiorniki otwarte,
d) wykorzystania retencjonowanych wód opadowych lub roztopowych np. pompy, zraszacze, centrale dystrybucji wody.
4. Jak w punkcie 1
5. Miasto podziela pogląd, że działania podejmowane z wyprzedzeniem w zakresie gospodarowania wodami opadowymi oraz przeciwdziałania skutkom suszy są niezwykle istotne i w dłuższej perspektywie przyniosą korzyści zarówno mieszkańcom, jak i samorządowi, w tym oszczędności związane z gospodarowaniem wodami opadowymi.
Jednocześnie realizacja szerszych działań w tym zakresie wymaga odpowiedniego przygotowania organizacyjnego oraz zabezpieczenia środków finansowych, dlatego miasto będzie dążyło do stopniowego wdrażania możliwych rozwiązań oraz poszukiwania dostępnych źródeł dofinansowania.
6. Miasto dostrzega zasadność prowadzenia działań edukacyjnych w zakresie oszczędzania wody, retencji oraz przeciwdziałania skutkom suszy. Włączenie do tego typu inicjatyw szkół, nauczycieli oraz RPK mogłoby stanowić istotny element budowania świadomości
ekologicznej wśród mieszkańców, w szczególności dzieci i młodzieży. Edukacja mieszkańców w zakresie odpowiedzialnego gospodarowania wodą jest niezwykle ważna i może mieć realny wpływ na kształtowanie właściwych nawyków oraz postaw proekologicznych w przyszłości. Zakres i forma realizacji tego typu działań będą uzależnione od możliwości organizacyjnych i finansowych miasta oraz ewentualnego pozyskania środków zewnętrznych na ten cel. Burmistrz Miasta Paweł Kulig